VELBİENNE 2 MG/1 MG FİLM KAPLI TABLET, 28 ADET
Kısa Bilgi (Kullanma Talimatı'ndan)
Velbienne 2/1 mg ne için kullanılır?
KT 1VELBİENNE her bir film kaplı tablet etken madde olarak 2 mg dienogest (progestojen) ve 1 mg estradiol valerat (östrojen) olmak üzere iki tip kadın hormonu içermektedir.
VELBİENNE, hormon replasman (yerine koyma) tedavisi (HRT) amacıyla kullanılan bir kombinasyon preparatıdır. Kadın cinsiyet hormonlarından östrojen ve progestojen içerir.
VELBİENNE, en son adetinden bu yana 12 aydan daha uzun bir süre geçmiş menapozdaki kadınlarda kullanılır.
Menopoz sonrası ortaya çıkan semptomların hafifletilmesinde kullanılır Menopozdan sonra kadınların vücudundaki östrojen miktarı azalır. Bu da yüz, boyun ve göğüste sıcaklama (sıcak basmaları) hissi gibi belirtilerin ortaya çıkmasına neden olur.
VELBİENNE sadece bu belirtiler ciddi anlamda günlük yaşantınızı engellediğinde reçete edilecektir.
Hangi durumlarda kullanılmamalı?
KT 2 · KullanmayınızAşağıdakilerden size uyan varsa ve emin değilseniz, VELBİENNE almadan önce doktorunuza danışınız.
- Meme kanseriyseniz veya daha önce göğüs kanseri geçirmişseniz veya göğüs kanseri şüphesi varsa.
- Endometriyum (rahim duvarı) kanseri gibi östrojene duyarlı bir kanseriniz varsa veya böyle bir kanser şüphesi varsa;
- Sebebi açıklanamayan bir vajinal kanamanız varsa;
- Endometriyumda (rahim duvarında) tedavi edilmemiş ileri derece bir kalınlaşma (endometriyum hiperplazisi) varsa;
- Bir toplardamarda kan pıhtısı (tromboz) varsa veya daha önce böylesi bir kan pıhtısı oluşmuşsa; örneğin bacaklarda (derin ven trombozu) veya akciğerlerde (akciğer embolisi)
- Kan pıhtılaşma bozukluğunuz (protein C, protein S, veya antitrombin eksikliği) varsa;
- Atardamarlarda kan pıhtısına bağlı olarak ortaya çıkan kalp enfarktüsü, inme veya ani krizler halinde kendini gösteren ve göğüs darlığının eşlik ettiği göğüs ağrısı (anjina pektoris) gibi bir hastalığınız varsa veya yakın zamanda geçirdiyseniz.
- Bir karaciğer hastalığınız varsa veya geçmişte olduysa ve karaciğer fonksiyon testleriniz normale dönmediyse;
- Aileden gelen (kalıtsal) ve “porfiri” denen nadir rastlanan bir kan probleminiz varsa;
- Östrojen, progestajen veya VELBİENNE'in içeriğinde bulunan maddelerden herhangi birine karşı alerjiniz varsa (Bölüm 6'da listelenmiş).
- Hamileyseniz,
- Emziriyorsanız.
Yukarıdaki durumlardan herhangi biri VELBİENNE kullanımı esnasında ilk defa ortaya çıkarsa, ilacı derhal bırakınız ve acilen doktorunuza danışınız.
Kullanırken dikkat edilmesi gerekenler
KÜB 4.4 · Özel kullanım uyarıları ve önlemleriSadece yaşam kalitesini etkileyen menapoz sonrası şikayetleri tedavi etmek için kullanılmalıdır. En az yılda bir kere fayda ve riskler dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. HRT'ye ancak faydalar risklerden fazlaysa devam edilmelidir. Erken menapozda HRT risklerini değerlendirme ile ilgili veriler sınırlıdır. Bununla birlikte, genç kadınlarda olası yan etki kesin riski daha düşük olduğundan, yaşlı kadınlara göre genç kadınlarda fayda/risk oranı daha iyidir. Tıbbi muayene / kontrol muayeneleri Hormon replasman tedavisine başlamadan veya tedaviye ara vermeden önce, hastanın detaylı öyküsü ve aile öyküsü alınmalıdır. Bu anamnezlerden sonra, kontrendikasyonlara ve uyarılara dikkat edilerek fiziksel muayene (karın ve göğüsler dahil) yapılmalıdır. Tedavi sırasında, düzenli takip muayenelerinin yapılması tavsiye edilir, bu muayenelerde kadının bireysel risk durumuna göre sıklık ve türe göre değerlendirme yapılmalıdır. Kadınlar memelerindeki değişikler hakkında bilgilendirilmeli ve bu değişiklikleri doktorlarına anlatmaları tavsiye edilmelidir. Mamografi gibi görüntüleme tekniklerinin dahil edildiği muayeneler, mevcut önleyici uygulamalar ve kadının klinik ihtiyaçlarına göre yapılmalıdır. İzlem gerektiren durumlar Gebelik süresince veya bir önceki hormon tedavisi esnasında aşağıdaki durumlardan herhangi biri mevcutsa, daha önceden oluşmuşsa ve/veya kötüye gitmişse, hastalar yakından izlenmelidir. Mevcut hormon replasman tedavisi sırasında ile aşağıdaki durumlardan veya hastalıklardan biri meydana gelirse veya kötüleşirse de yakın izlem yapılmalıdır: leiomyom veya endometriozis tromboembolizm açısından risk faktörleri östrojene bağlı tümörler açısından risk faktörleri, ör. birinci derece akrabalarda meme kanserinin meydana gelmesi hipertansiyon karaciğer hastalıkları (ör. karaciğer adenomu) damar tutulumu olsun veya olmasın diabetes mellitus safra kesesi taşı migren veya şiddetli baş ağrısı sistemik lupus eritamatozus (SLE) önceden geçirilmiş endometrial hiperplazi epilepsi astım otoskleroz Tedavinin hemen kesilmesinin gerektiği durumlar: Bir kontrendikasyon oluştuğunda veya aşağıdaki durumlardan herhangi birinde tedavi derhal sonlandırılmalıdır: sarılık veya karaciğer fonksiyonlarında kötüleşme kan basıncında belirgin yükselme yeni başlayan migren tipi ağrılar gebelik Endometriyum hiperplazisi ve karsinoma Uterus bütünlüğü bozulmamış kadınlarda, uzun süreli östrojen monoterapisinde endometrial hiperplazi ve karsinom gelişme riski artmaktadır. Östrojen monoterapisi alan kadınlarda endometrium kanseri gelişme riskinde bildirilen artış, HRT almayan kadınlara göre 2 ila 12 kat arasında değişmekte olup, bu risk artışı ilacın veriliş süresine ve östrojen dozuna bağlıdır. Tedaviden sonra, risk artışı en az 10 yıl devam edebilir. Ayda en az 12 gün veya 28 günlük döngüler halinde siklik progestojen verilmesi veya uterus bütünlüğü bozulmamış kadınlarda sürekli kombine östrojen progestojen tedavisine devam edilmesi, sadece östrojen kullanımına bağlı risk artışını önlemektedir. Tedavinin ilk aylarında ani ve seyreltik kanamalar meydana gelebilir. Bu türden kanamalar, tedavinin seyri sırasında veya tedaviye son verildikten sonra devam ederse, nedeninin tetkik edilerek duruma göre endometriyumun malign hastalığını dışlamak adına endometriyum biyopsisi yapılmalıdır. Meme kanseri Tüm bu bulgular, östrojen-progestojen kombinasyonlarını kullanan kadınlar için genellikle artmış ve uzun süreli meme kanseri riskini işaret eder. Bu durum, sadece östrojen ile HRT olan kadınlar için de geçerlidir. Kombine östrojen-progestojen tedavisi Kadın Sağlığı Girişimi (WHI) tarafından yaptırılan randomize, plasebo kontrollü bir çalışma ile epidemiyolojik çalışmalarda, HRT amacıyla kombine östrojen-progestojen alan kadınlarda meme kanseri riskinde bir artış tespit edilmiştir. Bu risk yaklaşık 3 yıldan sonra gözlenmiştir. Östrojen monoterapisi WHI (Kadın Sağlığı Girişimi) çalışmasında östrojen monoterapisi alan histerektomize kadınlarda meme kanseri riskinin artmasına dair veri bulunmamaktadır. Gözlemsel çalışmalarda, östrojen monoterapisi alanlarda meme kanseri tanısı açısından hafifçe artmış risk gösterilmiştir. Bununla birlikte, östrojenprogestojen kombinasyonları ile tedavi olanlara göre risk anlamlı derecede düşüktür. Risk artışı birkaç uygulama yılından sonra gösterilmiştir, bununla birlikte tedavinin üzerinden yıllar geçtikten sonra (en geç 5 yıl) yaşa uygun olarak temel riske dönmektedir. Özellikle östrojen ve progestojenlerle yapılan kombine tedavi içeren HRT, memede artmış doku yoğunluğuna neden olmaktadır, bu da mamografide meme kanserinin radyolojik tanısını olumsuz etkileyebilmektedir. Over kanseri Over kanseri meme kanserine göre daha seyrek görülür. Kapsamlı bir meta analizden elde edilen epidemiyolojik bilgiler hormon replasman tedavisi çerçevesinde östrojen tekli ilaçları kullanan veya kombine östrojen-progestojen ilaçları kullanan hastalarda riskin bir miktar arttığını göstermekle birlikte, bu risk kendisini 5 yıl süreyle göstermekte ve tedavi sona erdikten sonra da zaman içerisinde azalmaktadır. WHI (Kadın Sağlığı Girişimi) çalışması dahil bazı çalışmalarda, karşılık gelen riskin uzun süreli kombine HRT ile kıyaslanabilir veya biraz daha düşük olduğu gösterilmiştir. Venöz tromboembolizm HRT, özellikle derin venöz trombozu veya pulmoner emboli açısından venöz tromboembolizm (VTE) riskinde 1.3-3 kat artışla ilişkilendirilir. HRT'nin ilk yılında, daha sonraki yıllara göre VTE daha sık meydana gelir. Bilinen trombofilisi olan hastalarda VTE riski artmıştır. HRT bu riski artırabilir ve bu nedenle bu hastalarda kontrendikedir. Genel olarak kabul edilen VTE risk faktörleri arasında östrojen kullanımı, ileri yaş, büyük ameliyatlar, uzamış immobilizasyon, aşırı kilo (VKİ > 30 kg/m2), gebelik, sistemik lupus eritematozus (SLE) ve kanser yer almaktadır. VTE’de varislerin olası rolü ile ilgili bir görüş birliği yoktur. Tüm postoperatif hastalarda olduğu gibi, ameliyat sonrasında VTE'yi önlemek için önlemler alınmalıdır. Planlı bir operasyon sonrasında uzamış immobilizasyon için, ameliyat öncesinde 4 ila 6 hafta HRT'ye devam edilmemesi tavsiye edilmektedir. Tedavi sadece kadın tekrar hareketlendiğinde devam ettirilmelidir. Geçmişinde VTE öyküsü bulunmayan ama birinci derece akrabalarında genç yaşta VTE öyküsü olan kadınlarda trombofili taraması dikkate alınabilir. Hasta bu işlemin sınırlı geçerliliği açısından (trombofiliye neden olan defektlerin bir kısmı) daha önce detaylı olarak bilgilendirilmelidir. Trombofilik bir defekt tespit edilirse ve akrabalarda da tromboz varlığı biliniyorsa veya defektin ciddi olduğu tanımlanırsa (ör. anti-trombin, protein S ve/veya protein C eksikliği veya defekt kombinasyonu), HRT kontrendikedir. Antikoagülanlarla tedavi alan hastalarda, HRT kullanımına başlamadan önce risk-yarar oranı dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. HRT başlangıcından sonra VTE gelişirse, ilaç bırakılmalıdır. Hastalara tromboemboli ile ilgili olası semptomları (özellikle bacakta ağrılı şişlik, göğüste ani ağrı, solunum güçlüğü) fark ettiklerinde derhal bir doktora danışmaları gerektiği önerilmelidir. Koroner Kalp Hastalığı (KKH) Randomize kontrollü çalışmalarda, koroner kalp hastalığı varlığından bağımsız olarak, östrojen ve progestojen içeren kombine HRT preparatlarının veya tek başına östrojen tedavisinin kadınları miyokard enfarktüsünden koruduğuna dair bir kanıt yoktur. Kombine östrojen-progestojen tedavisi Koroner kalp hastalığı rölatif riski, östrojen ve progestojen ile kombine HRT'de hafif derecede artmaktadır. Koroner kalp hastalığı riski büyük ölçüde yaşa bağlı olduğundan, menapoz öncesi sağlıklı kadınlarda östrojen ve progestojene bağlı HRT'de ilave vakaların meydana gelme oranı düşüktür. Bununla birlikte, oran yaşla birlikte artmaktadır. Östrojen monoterapisi Randomize kontrollü çalışmalarda, tek başına östrojen kullanan histerektomize kadınlarda KKH riskinin arttığına dair bir kanıt bulunmamıştır. İnme Östrojen ve progestojen ile kombine tedavi ve tek başına östrojen tedavisi 1.5 kata kadar artan inme riski ile ilişkilidir. Rölatif risk, yaştan ve menapozdan itibaren geçen süreden bağımsızdır. Bununla birlikte, temel inme riski büyük ölçüde yaşa bağımlı olduğundan, HRT alan kadınlarda genel inme riski artan yaşla birlikte artmaktadır. Diğer Hastalıklar Östrojenler sıvı tutulmasına neden olabilir; bu nedenle kardiyak veya renal disfonksiyonu olan hastalar dikkatli bir şekilde gözlenmelidir. Son dönem böbrek yetmezliği olan hastaların yakından izlenmesi gerekir, çünkü dolaşımdaki plazma konsantrasyonunun artması beklenir. Östrojen tedavisi bağlamında pankreatitten kaynaklanan nadiren ciddi trigliserit artışının görülmesi nedeniyle, daha önceden hipertrigliseridemisi olan kadınlar östrojen veya hormon replasman tedeavisi sırasında yakından izlenmelidir. Östrojenler tiroksin bağlayıcı globulin (TBG) konsantrasyonunu arttırır, bu da protein bağlayan iyot (PBI), T4 (doğrudan veya radyoimmunoassay) veya T3 (radyoimmunoassay) ile ölçülen, dolaşımdaki total tiroid hormonunda artışa neden olur. T3 alımı azalır, bu da TBG artışını gösterir. Serbest T4 ve T3 konsantrasyonları değişmez. Kortikoid bağlayıcı globulin (CBG) ve seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) gibi diğer bağlayıcı proteinlerin serum konsantrasyonları yükselebilir, bu da dolaşımdaki kortikosteroidlerde veya seks hormonarında artışa neden olur. Serbest veya biyolojik olarak aktif hormon konsantrasyonları değişmeden kalır. Diğer plazma proteinleri yükselebilir (anjiotensinojen /renin substrat, a1-anti tripsin, seruloplazmin). HRT tedavisinde, kognitif fonksiyonlar iyileşmez. Sürekli kombine HRT’nin veya tek başına östrojen ile tedavinin başlangıcında 65 yaş üzerindeki kadınlarda olası bunama riskinde artışa dair kanıtlar bulunmaktadır. Herediter anjiyoödemi olan kadınlarda, dışarıdan verilen östrojenler anjiyoödem semptomlarını indükleyebilir veya alevlendirebilir…
Olası yan etkileri nelerdir?
KT 4 · Olası yan etkilerTüm ilaçlar gibi VELBİENNE de yan etkilere sebep olabilmektedir.
Aşağıdaki hastalıklar, HRT kullanan kadınlarda kullanmayanlara göre daha sık görülür:
- Meme kanseri;
- Rahim duvarında anormal büyüme veya kanser (endometrial hiperplazi veya kanser);
- Yumurtalık kanseri;
- Kalıtsal hastalıklar
- İnme;
- HRT 65 yaşından sonra başlamışsa hafıza kaybı olasılığı.
Aşağıdaki sıralanan yan etkiler VELBİENNE kullanımına bağlı olarak ortaya çıkmıştır:
VELBİENNE ile tedavinin ilk birkaç ayında menstruasyon benzeri beklenmedik kanama oluşabilir Genelde geçicidir ve tedavinin devamında ortadan kalkar. Eğer devam ederse, doktorunuza danışınız.
Olası yan etkiler, aşağıdaki kategorilerde gösterildiği şekilde sıralanmıştır:
Çok yaygın : 10 hastanın en az 1'inde görülebilir.
Yaygın : 10 hastanın birinden az, fakat 100 hastanın birinden fazla görülebilir.
Yaygın olmayan: 100 hastanın birinden az, fakat 1.000 hastanın birinden fazla görülebilir.
Seyrek : 1.000 hastanın birinden az, fakat 10.000 hastanın birinden fazla görülebilir.
Çok seyrek : 10.000 hastanın birinden az görülebilir.
Bilinmiyor : Eldeki verilerden hareketle tahmin edilemiyor.
Yaygın
- Baş ağrısı,
- Mide bulantısı,
- Memede ağrı, vajinal kanama, sıcak basmaları
- Yaygın olmayan
- Kilo artışı
- Uykusuzluk, sinirlilik, kilo kaybına yol açacak şekilde iştahsızlık, saldırganlık, depresyon, uyumada güçlük, cinsel istekte azalma, orgazm olamama,
- Baş dönmesi, migren, hiperaktivite, karıncalanma
- Yüksek kan basıncı, venöz kan pıhtısı (ağrılı bacak) (ayrıca bkz. 2. Bölüm "Damarlarda kan pıhtısı (venöz tromboz)"), venöz inflamasyon, burun kanaması
- Gaz, karın ağrısı, kabızlık, ishal, ağız kuruluğu, kusma
- Safra kesesinde ağrı
- Terlemede artış, akne, kaşıntı, kırmızı noktalar olan kuru deri (sedef hastalığı)
- Kas ağrısı, bacaklarda kramp
- Rahim duvarı ile ilgili problemler, ağrılı adet kanaması, genital kaşıntı, vajinada pamukçuk
- Yorgunluk, genel sıvı birikimi (ödem), yüzde şişme
Aşağıdaki yan etkiler diğer HRT'leri için bildirilmiştir:
- Safra kesesi hastalığı
- Çeşitli deri hastalıkları:
- Gebelik lekeleri olarak da bilinen özellikle yüz ve boyunda deride koyulaşma (kloazma);
- Ağrılı kırmızımsı yumrular (eritema nodozum);
- Belli şekilde kırmızı ve ağrılı kabarcıklar (multiform eritema).
- 65 yaş üzeri kadınlarda olası bunama
- Deride kan damarlarının iltihabı ve genellikle morarma ya da cilt üzerinde kanama ile karakterize deri döküntüsü (vasküler purpura)
Eğer bu kullanma talimatında bahsi geçmeyen herhangi bir yan etki ile karşılaşırsanız doktorunuzu veya eczacınızı bilgilendiriniz.
Hamilelikte kullanılır mı?
KT 2 · Hamilelikİlacı kullanmadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
VELBİENNE sadece menopoz sonrası kadınlarda kullanılır. Eğer hamile kalırsanız VELBİENNE alımını durdurup doktorunuzla görüşünüz.
Tedaviniz sırasında hamile olduğunuzu fark ederseniz, hemen doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
Emzirirken kullanılır mı?
KT 2 · Emzirmeİlacı kullanmadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
VELBİENNE sadece menopoz sonrası kadınlarda kullanılır. Emziren annelerde kullanılmamalıdır.
Yardımcı maddeler hakkında önemli bilgiler
KT 2 · Yardımcı maddelerVELBİENNE tablet başına 58.22 mg laktoz monohidrat içerir. Eğer daha önceden doktorunuz tarafından bazı şekerlere karşı intoleransınız olduğu söylenmişse, bu tıbbi ürünü almadan önce doktorunuzla temasa geçiniz.
Doz bilgisi için resmî Kullanma Talimatı'na bakınız.
Resmî belgeler
KÜB sağlık meslek mensupları, KT hasta broşürüdür.
Kısa Ürün Bilgisi (KÜB) özeti
Terapötik endikasyonlar
KÜB 4.1 · EndikasyonSon adetinden bu yana bir yıldan fazla zaman geçen menapoz sonrası kadınlarda östrojen eksikliğine bağlı semptomları gidermek için Hormon Replasman Tedavisi (HRT). 65 yaş üstü kadınların tedavisi konusunda deneyim sınırlıdır.
Kontrendikasyonlar
KÜB 4.3 · KontrendikasyonlarMevcut veya daha önceden geçirilmiş meme kanseri varlığı veya şüphesi Östrojene bağlı malign tümör veya benzer şüphe (özellikle endometrium karsinomu) Genital bölgede kanama Tedavi edilmemiş endometrial hiperplazi Daha önceden geçirilmiş veya mevcut venöz tromboembolik bozukluklar (özellikle derin ven trombozu, pulmoner emboli) Mevcut veya daha önceden geçirilmiş arteriyel tromboembolik hastalık (özellikle angina, myokard infarktüsü) Bilinen tromboembolik hastalıklar (ör. protein C, protein S veya anti-trombin eksikliği,.4) Akut karaciğer hastalığı veya ilgili karaciğer enzimlerinin henüz normalleşmediği geçirilmiş karaciğer hastalığı Porfiri Etkin veya yardımcı maddelerden herhangi birine karşı bilinen aşırı duyarlılık Gebelik, Laktasyon.
Özel kullanım uyarıları ve önlemleri
KÜB 4.4 · Özel kullanım uyarıları ve önlemleriSadece yaşam kalitesini etkileyen menapoz sonrası şikayetleri tedavi etmek için kullanılmalıdır. En az yılda bir kere fayda ve riskler dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. HRT'ye ancak faydalar risklerden fazlaysa devam edilmelidir. Erken menapozda HRT risklerini değerlendirme ile ilgili veriler sınırlıdır. Bununla birlikte, genç kadınlarda olası yan etki kesin riski daha düşük olduğundan, yaşlı kadınlara göre genç kadınlarda fayda/risk oranı daha iyidir. Tıbbi muayene / kontrol muayeneleri Hormon replasman tedavisine başlamadan veya tedaviye ara vermeden önce, hastanın detaylı öyküsü ve aile öyküsü alınmalıdır. Bu anamnezlerden sonra, kontrendikasyonlara ve uyarılara dikkat edilerek fiziksel muayene (karın ve göğüsler dahil) yapılmalıdır. Tedavi sırasında, düzenli takip muayenelerinin yapılması tavsiye edilir, bu muayenelerde kadının bireysel risk durumuna göre sıklık ve türe göre değerlendirme yapılmalıdır. Kadınlar memelerindeki değişikler hakkında bilgilendirilmeli ve bu değişiklikleri doktorlarına anlatmaları tavsiye edilmelidir. Mamografi gibi görüntüleme tekniklerinin dahil edildiği muayeneler, mevcut önleyici uygulamalar ve kadının klinik ihtiyaçlarına göre yapılmalıdır. İzlem gerektiren durumlar Gebelik süresince veya bir önceki hormon tedavisi esnasında aşağıdaki durumlardan herhangi biri mevcutsa, daha önceden oluşmuşsa ve/veya kötüye gitmişse, hastalar yakından izlenmelidir. Mevcut hormon replasman tedavisi sırasında ile aşağıdaki durumlardan veya hastalıklardan biri meydana gelirse veya kötüleşirse de yakın izlem yapılmalıdır: leiomyom veya endometriozis tromboembolizm açısından risk faktörleri östrojene bağlı tümörler açısından risk faktörleri, ör. birinci derece akrabalarda meme kanserinin meydana gelmesi hipertansiyon karaciğer hastalıkları (ör. karaciğer adenomu) damar tutulumu olsun veya olmasın diabetes mellitus safra kesesi taşı migren veya şiddetli baş ağrısı sistemik lupus eritamatozus (SLE) önceden geçirilmiş endometrial hiperplazi epilepsi astım otoskleroz Tedavinin hemen kesilmesinin gerektiği durumlar: Bir kontrendikasyon oluştuğunda veya aşağıdaki durumlardan herhangi birinde tedavi derhal sonlandırılmalıdır: sarılık veya karaciğer fonksiyonlarında kötüleşme kan basıncında belirgin yükselme yeni başlayan migren tipi ağrılar gebelik Endometriyum hiperplazisi ve karsinoma Uterus bütünlüğü bozulmamış kadınlarda, uzun süreli östrojen monoterapisinde endometrial hiperplazi ve karsinom gelişme riski artmaktadır. Östrojen monoterapisi alan kadınlarda endometrium kanseri gelişme riskinde bildirilen artış, HRT almayan kadınlara göre 2 ila 12 kat arasında değişmekte olup, bu risk artışı ilacın veriliş süresine ve östrojen dozuna bağlıdır. Tedaviden sonra, risk artışı en az 10 yıl devam edebilir. Ayda en az 12 gün veya 28 günlük döngüler halinde siklik progestojen verilmesi veya uterus bütünlüğü bozulmamış kadınlarda sürekli kombine östrojen progestojen tedavisine devam edilmesi, sadece östrojen kullanımına bağlı risk artışını önlemektedir. Tedavinin ilk aylarında ani ve seyreltik kanamalar meydana gelebilir. Bu türden kanamalar, tedavinin seyri sırasında veya tedaviye son verildikten sonra devam ederse, nedeninin tetkik edilerek duruma göre endometriyumun malign hastalığını dışlamak adına endometriyum biyopsisi yapılmalıdır. Meme kanseri Tüm bu bulgular, östrojen-progestojen kombinasyonlarını kullanan kadınlar için genellikle artmış ve uzun süreli meme kanseri riskini işaret eder. Bu durum, sadece östrojen ile HRT olan kadınlar için de geçerlidir. Kombine östrojen-progestojen tedavisi Kadın Sağlığı Girişimi (WHI) tarafından yaptırılan randomize, plasebo kontrollü bir çalışma ile epidemiyolojik çalışmalarda, HRT amacıyla kombine östrojen-progestojen alan kadınlarda meme kanseri riskinde bir artış tespit edilmiştir. Bu risk yaklaşık 3 yıldan sonra gözlenmiştir. Östrojen monoterapisi WHI (Kadın Sağlığı Girişimi) çalışmasında östrojen monoterapisi alan histerektomize kadınlarda meme kanseri riskinin artmasına dair veri bulunmamaktadır. Gözlemsel çalışmalarda, östrojen monoterapisi alanlarda meme kanseri tanısı açısından hafifçe artmış risk gösterilmiştir. Bununla birlikte, östrojenprogestojen kombinasyonları ile tedavi olanlara göre risk anlamlı derecede düşüktür. Risk artışı birkaç uygulama yılından sonra gösterilmiştir, bununla birlikte tedavinin üzerinden yıllar geçtikten sonra (en geç 5 yıl) yaşa uygun olarak temel riske dönmektedir. Özellikle östrojen ve progestojenlerle yapılan kombine tedavi içeren HRT, memede artmış doku yoğunluğuna neden olmaktadır, bu da mamografide meme kanserinin radyolojik tanısını olumsuz etkileyebilmektedir. Over kanseri Over kanseri meme kanserine göre daha seyrek görülür. Kapsamlı bir meta analizden elde edilen epidemiyolojik bilgiler hormon replasman tedavisi çerçevesinde östrojen tekli ilaçları kullanan veya kombine östrojen-progestojen ilaçları kullanan hastalarda riskin bir miktar arttığını göstermekle birlikte, bu risk kendisini 5 yıl süreyle göstermekte ve tedavi sona erdikten sonra da zaman içerisinde azalmaktadır. WHI (Kadın Sağlığı Girişimi) çalışması dahil bazı çalışmalarda, karşılık gelen riskin uzun süreli kombine HRT ile kıyaslanabilir veya biraz daha düşük olduğu gösterilmiştir. Venöz tromboembolizm HRT, özellikle derin venöz trombozu veya pulmoner emboli açısından venöz tromboembolizm (VTE) riskinde 1.3-3 kat artışla ilişkilendirilir. HRT'nin ilk yılında, daha sonraki yıllara göre VTE daha sık meydana gelir. Bilinen trombofilisi olan hastalarda VTE riski artmıştır. HRT bu riski artırabilir ve bu nedenle bu hastalarda kontrendikedir. Genel olarak kabul edilen VTE risk faktörleri arasında östrojen kullanımı, ileri yaş, büyük ameliyatlar, uzamış immobilizasyon, aşırı kilo (VKİ > 30 kg/m2), gebelik, sistemik lupus eritematozus (SLE) ve kanser yer almaktadır. VTE’de varislerin olası rolü ile ilgili bir görüş birliği yoktur. Tüm postoperatif hastalarda olduğu gibi, ameliyat sonrasında VTE'yi önlemek için önlemler alınmalıdır. Planlı bir operasyon sonrasında uzamış immobilizasyon için, ameliyat öncesinde 4 ila 6 hafta HRT'ye devam edilmemesi tavsiye edilmektedir. Tedavi sadece kadın tekrar hareketlendiğinde devam ettirilmelidir. Geçmişinde VTE öyküsü bulunmayan ama birinci derece akrabalarında genç yaşta VTE öyküsü olan kadınlarda trombofili taraması dikkate alınabilir. Hasta bu işlemin sınırlı geçerliliği açısından (trombofiliye neden olan defektlerin bir kısmı) daha önce detaylı olarak bilgilendirilmelidir. Trombofilik bir defekt tespit edilirse ve akrabalarda da tromboz varlığı biliniyorsa veya defektin ciddi olduğu tanımlanırsa (ör. anti-trombin, protein S ve/veya protein C eksikliği veya defekt kombinasyonu), HRT kontrendikedir. Antikoagülanlarla tedavi alan hastalarda, HRT kullanımına başlamadan önce risk-yarar oranı dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. HRT başlangıcından sonra VTE gelişirse, ilaç bırakılmalıdır. Hastalara tromboemboli ile ilgili olası semptomları (özellikle bacakta ağrılı şişlik, göğüste ani ağrı, solunum güçlüğü) fark ettiklerinde derhal bir doktora danışmaları gerektiği önerilmelidir. Koroner Kalp Hastalığı (KKH) Randomize kontrollü çalışmalarda, koroner kalp hastalığı varlığından bağımsız olarak, östrojen ve progestojen içeren kombine HRT preparatlarının veya tek başına östrojen tedavisinin kadınları miyokard enfarktüsünden koruduğuna dair bir kanıt yoktur. Kombine östrojen-progestojen tedavisi Koroner kalp hastalığı rölatif riski, östrojen ve progestojen ile kombine HRT'de hafif derecede artmaktadır. Koroner kalp hastalığı riski büyük ölçüde yaşa bağlı olduğundan, menapoz öncesi sağlıklı kadınlarda östrojen ve progestojene bağlı HRT'de ilave vakaların meydana gelme oranı düşüktür. Bununla birlikte, oran yaşla birlikte artmaktadır. Östrojen monoterapisi Randomize kontrollü çalışmalarda, tek başına östrojen kullanan histerektomize kadınlarda KKH riskinin arttığına dair bir kanıt bulunmamıştır. İnme Östrojen ve progestojen ile kombine tedavi ve tek başına östrojen tedavisi 1.5 kata kadar artan inme riski ile ilişkilidir. Rölatif risk, yaştan ve menapozdan itibaren geçen süreden bağımsızdır. Bununla birlikte, temel inme riski büyük ölçüde yaşa bağımlı olduğundan, HRT alan kadınlarda genel inme riski artan yaşla birlikte artmaktadır. Diğer Hastalıklar Östrojenler sıvı tutulmasına neden olabilir; bu nedenle kardiyak veya renal disfonksiyonu olan hastalar dikkatli bir şekilde gözlenmelidir. Son dönem böbrek yetmezliği olan hastaların yakından izlenmesi gerekir, çünkü dolaşımdaki plazma konsantrasyonunun artması beklenir. Östrojen tedavisi bağlamında pankreatitten kaynaklanan nadiren ciddi trigliserit artışının görülmesi nedeniyle, daha önceden hipertrigliseridemisi olan kadınlar östrojen veya hormon replasman tedeavisi sırasında yakından izlenmelidir. Östrojenler tiroksin bağlayıcı globulin (TBG) konsantrasyonunu arttırır, bu da protein bağlayan iyot (PBI), T4 (doğrudan veya radyoimmunoassay) veya T3 (radyoimmunoassay) ile ölçülen, dolaşımdaki total tiroid hormonunda artışa neden olur. T3 alımı azalır, bu da TBG artışını gösterir. Serbest T4 ve T3 konsantrasyonları değişmez. Kortikoid bağlayıcı globulin (CBG) ve seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) gibi diğer bağlayıcı proteinlerin serum konsantrasyonları yükselebilir, bu da dolaşımdaki kortikosteroidlerde veya seks hormonarında artışa neden olur. Serbest veya biyolojik olarak aktif hormon konsantrasyonları değişmeden kalır. Diğer plazma proteinleri yükselebilir (anjiotensinojen /renin substrat, a1-anti tripsin, seruloplazmin). HRT tedavisinde, kognitif fonksiyonlar iyileşmez. Sürekli kombine HRT’nin veya tek başına östrojen ile tedavinin başlangıcında 65 yaş üzerindeki kadınlarda olası bunama riskinde artışa dair kanıtlar bulunmaktadır. Herediter anjiyoödemi olan kadınlarda, dışarıdan verilen östrojenler anjiyoödem semptomlarını indükleyebilir veya alevlendirebilir…
İstenmeyen etkiler
KÜB 4.8 · İstenmeyen etkilerBu belgede yan etki sıklıkları tablo sütunlarında verildiği için aşağıdaki listede sıklıklar eksik ya da başka bir etkinin yanında görünebilir; sıklıklar için KÜB belgesinin aslına bakınız.
Metabolizma ve beslenme hastalıkları Kilo artışı Psikiyatrik hastalıklar Depresyon, anoreksia nevroza, sinirlilik, huzursuzluk, uykusuzluk, gerginlik, anorgazmi, libido azalması Sinir sistemi hastalıkları Baş ağrısı Migren, baş dönmesi, parestezi, hiperkinezi Vasküler hastalıklar Venöz tromboz (bacak ağrısı) Tromboflebit, hipertansiyon, epistaksis Gastrointestinal hastalıklar Bulantı Mide ağrısı, diyare, bulantı, kabızlık, şişkinlik, ağızda kuruluk Hepato-bilier hastalıklar Safra kesesi ağrısı Deri ve deri altı doku hastalıkları Psöriazis (sedef hastalığı), akne, kaşıntı terleme, kuru cilt Kas-iskelet bozukluklar, bağ doku ve kemik hastalıkları Miyalji Bacaklarda kramp Üreme sistemi ve meme hastalıkları Lekelenme dahil uterus/vajinal kanama (kanama düzensizlikleri sürekli tedavilerde genelde azalır) Memede ağrı, sıcak basmaları Endometriyum bozuklukları, vajinal mantar hastalığı, dismenore, genital kaşıntı Genel bozukluklar ve uygulama bölgesine ilişkin hastalıklar Ödem, genel ödem, yüzde ödem, yorgunluk Meme Kanseri 5 yıldan daha uzun bir süre kombine östrojen-progestojen tedavisi alan kadınlarda meme kanseri riski 2 kata kadar artmıştır. Risk artışı, tek başına östrojenle tedavi olan hastalarda, östrojen-progestojen ilaçlarını kullananlara göre anlamlı derecede düşüktür. Risk seviyesi kullanım süresine bağlıdır. En geniş randomize plasebo kontrollü çalışma (DSÖ çalışması) ile en geniş epidemiyolojik çalışmanın (MWS) sonuçları aşağıda verilmektedir Milyon Kadın Çalışması (MWS) 5 yıllık HRT sonrası hesaplanan ek meme kanseri riski Yaş grubu (yıl) 5 yıllık bir sürede hiç HRT kullanmayan 1000 kadında ek vaka sayısı* Rölatif risk # 5 yıllık bir sürede HRT kullanan 1000 kadında ek vaka sayısı (95% CI) Tek başına Östrojen ile tedavi 50-65 9-12 1,2 1-2 (0-3) Östrojen-progestojen kombinasyon tedavisi 50-65 9-12 1,7 6 (5-7) * Gelişmiş ülkelerdeki taban insidans oranları referans alınmıştır. #Genel rölatif risk. Rölatif risk oranı sabir değildir, ancak kullanım süresi arttıkça artacaktır. Not: AB ülkelerinde memekanseri ile ilgili ilk veriler farklı olduğundan, ek meme kanseri vaka sayısı da değişmektedir. ABD’de yapılan WHI çalışmaları 5 yıllık HRT’de meme kanseri riski Yaş grubu (yıl) 5 yıllık bir sürede plasebo kolunda 1000 kadında insidans Rölatif risk (95%CI) # 5 yıllık bir sürede HRT kullanan 1000 kadında ek vaka sayısı (95% CI) Tek başına Östrojen ile tedavi (CEE) 50-79 21 0,8 (0,7-1,0) -4 (-6-0) * Östrojen-progestajen (CEE+MPA) * 50-79 17 1,2 (1,0-1,5) +4 (0-9) CEE: konjuge at östrojeni. MPA: medroksiprogesteron asetat * Uterusu alınmış kadınlarla yapılan DSÖ çalışmasında, meme kanseri riskinde artış gösterilmemiştir. ¹ Değerlendirme, çalışma öncesi HRT kullanmamış kadınlarla sınırlandırıldığında, tedavinin ilk 5 yılında risk artmamıştır. 5 yıldan sonra HRT kullanmayan kadınlarda risk daha yüksektir. Endometriyum karsinomu Uterusu sağlam postmenapozal kadınlar HRT kullanmayan, uterusu sağlam 1000 kadından yaklaşık 5’inde endometriyum karsinomu gelişmektedir. Uterusu sağlam kadınlarda, tek başına östrojen içeren ilaçla tedavi tavsiye edilmez, çünkü, endometriyum karsinomu riskini arttırır. Östrojen monoterapisinin süresine ve östrojenin dozuna bağlı olarak, epidemiyolojik çalışmalarda endometriyum karsinomu riskindeki artış, 50-65 yaş aralığındaki 1000 kadında 5 ila 55 ek vaka olarak tespit edilmiştir. Östrojene siklus başına en az 12 gün progestojen eklenerek bu risk azaltılabilir. Milyon Kadın Çalışmasında (MWS), 5 yıllık kombine HRT (ardışık veya sürekli)'den sonra endometrium karsinomunda risk artmamıştır (RR 1.0 (95% CI 0.8 1.2)). Over kanseri Tekli ilaçların ve östrojen-progestojen kombinasyonunun uzun süreli kullanımı over kanseri riskinde hafif artışla ilişkilidir. 52 epidemiyolojik araştırmanın meta analizi neticesinde hiç HRT uygulamamış kadınlara göre halihazırda HRT uygulayan kadınlarda over kanseri riskinin arttığı görülmüştür (RR 1.43, %95 KI 1.311.56). 5 yıl süreyle HDRT uygulamış olan 50 ila 54 yaşlarındaki kadınlarda 2000 uygulayıcı başına bir fazla vaka ortaya çıkmaktadır. Hiç HRT uygulamamış 50 ila 54 yaşlarındaki kadınlar içerisinde 5 yıllık süre içerisinde 2000 kadında 2 tane over kanseri vakası teşhis edilmektedir. Venöz tromboembolizm riski Venöz tromboembolizm (VTE) meydana gelme riski, ör. derin bacak ve pelvik venlerde tromboz veya pulmoner emboli HRT ile 1.3-3 kat artmaktadır. Bu durumun meydana gelmesi, ilerleyen yıllara göre tedavinin ilk yıllarında daha olasıdır. DSÖ çalışmalarının sonuçları aşağıdaki bölümde sunulmaktadır. DSÖ Çalışmaları 5 yıllık HRT sonrasında VTE riski Yaş grubu (yıl) 5 yıllık bir sürede plasebo kolunda 1000 kadında insidans Rölatif risk (95%CI) # 5 yıllık bir sürede HRT kullanan 1000 kadında ek vaka sayısı (95% CI) Tek başına Östrojen ile tedavi* 50-59 7 1,2 (0,6-2,4) 1 (3-10) Kombine oral Östrojen-progestojen tedavisi 50-59 4 2,3 (1,2-4,3) 5 * Uterusu olmayan kadınlarla yapılan çalışma Koroner kalp hastalığı riski Koroner kalp hastalığı gelişme riski 60 yaş üzeri kombine östrojen-progestojen HRT kullanıcılarında hafif derecede artmaktadır. İnme Östrojen mono tedavisinin veya kombine östrojen-progestojen tedavisinin kullanımı, iskemik inme riskini 1.5 kata kadar arttırmaktadır. Hemorajik inme riski HRT ile artmaz. Bu rölatif risk yaştan ve süreden bağımsızdır. Bununla birlikte, temel inme riski büyük ölçüde yaşa bağımlı olduğundan, HRT alan kadınlarda genel inme riski artan yaşla artmaktadır. Kombine DSÖ Çalışması 5 yıllık HRT sonrasında iskemik inme* ek riski Yaş grubu (yıl) 5 yıl sürede Plasebo kolunda 1000 kadında insidans Rölatif risk (95%CI) # 5 yıl sürede HRT kullananlarda ek vakalar 50-59 8 1,3 (1,1-1,6) 3 (1-5) * iskemik ve hemorajik inme arasında ayrım yapılmamıştır. Österojen-progestojen tedavisi ile bağlantılı olarak bildirilen diğer istenmeyen ilaç etkileri: Safra kesesi hastalıkları Deri ve deri altı bozuklukları: Kloazma, eritema multiforme, eritema nodozum, vasküler purpura 65 yaş üzeri kadınlarda olası bunama Herediter anjiyoödemi olan kadınlarda, dışarıdan verilen östrojenler anjiyoödem semptomlarını indükleyebilir veya alevlendirebilir.
Doz ve pozoloji bilgisi için resmî KÜB belgesine bakınız.