METHOTREXAT 'EBEWE' PFS 10 MG/1 ML KULLANIMA HAZIR ENJEKTÖR
Kısa Bilgi (Kullanma Talimatı'ndan)
Methotrexat Ebewe Pfs 10 mg/1 mL ne için kullanılır?
KT 1METHOTREXAT “EBEWE” PFS, folik asit analogları grubunda yer alan bir ilaçtır. Vücutta hızlı çoğalan belirli hücrelerin gelişiminde etkilidir (anti tümör ajanı), vücudun kendi savunma sisteminin beklenmeyen etkilerini azaltır (immünosüpresan) ve anti-inflamatuvar etkileri vardır.
METHOTREXAT “EBEWE” PFS aşağıdaki hastalıkların tedavisinde kullanılır;
- Yetişkin hastalardaki aktif romatoid artritte (iltihaplı eklem hastalığı)
- Steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlara cevabın yetersiz olduğu aktif juvenil idiopatik artritin (JİA) (kalıcı eklem iltihabı) poliartritik (çok kısa aralıklarla ya da aynı anda birden çok eklemde ortaya çıkan iltihabi süreç) formları
- Bilinen tedaviye yanıt vermeyen yetişkin hastalardaki şiddetli ve yaygın psöriyazis (sedef hastalığı) ve aktif psöriyatik artritte (sedef hastalarında görülen eklem iltihabı)
- Yetişkin hastalarda diğer ilaçlar ile yeterli tedavinin mümkün olmadığı durumlarda hafif veya orta şiddetli Crohn hastalığının (sindirim kanalının iltihabi bir hastalığı) tedavisinde kullanımı endikedir.
Hangi durumlarda kullanılmamalı?
KT 2 · Kullanmayınız- Metotreksat veya yardımcı maddelerden herhangi birine karşı aşırı duyarlılığınız varsa,
- Ciddi böbrek hastalığınız varsa (ya da doktor hastalığın ciddiyetine karar verirse)
- Ciddi karaciğer hastalığınız varsa (veya doktorunuz hastalığın ciddiyetine karar verirse)
- Kan yapıcı sisteminizde rahatsızlığınız varsa
- Aşırı alkol tüketiyorsanız,
- Bağışıklık sistemi yetersizliğiniz varsa
- Verem ve İnsan Bağışıklık Yetmezlik Virüsü (HIV) gibi ciddi enfeksiyonlarınız varsa,
- Ağız boşluğu ülserleri, mide veya barsak ülseriniz varsa,
- Hamileyseniz veya emziriyorsanız,
- Canlı aşılarla (örn. BCG, kızamık, su çiçeği) aynı zamanda kullanılması gereken durumlarda.
Kullanırken dikkat edilmesi gerekenler
KT 2 · Dikkatli kullanınız- İnsülinle tedavi edilen şeker hastalığınız varsa
- Pasif, uzun süreli enfeksiyonunuz varsa (örneğin; tüberküloz, hepatit B veya C, zona (herpes zoster))
- Karaciğer veya böbrek hastalığı geçirdiyseniz,
- Akciğer fonksiyonunuzda sorun varsa
- Aşırı kiloluysanız
- Karında veya akciğer ve göğüs kafesi arasındaki boşlukta anormal sıvı birikmesi varsa (assit, plevral efüzyonlar)
- Aşırı su kaybınız var ise veya su kaybına yol açan durumlardan şikayetçi iseniz (kusma, ishal, ağız iltihabı) METHOTREXAT “EBEWE” PFS'yi dikkatli kullanınız.
Tedavi haftada bir uygulanmalıdır.
Metotreksatın yanlış kullanımı olası ölümcül de olmak üzere ciddi yan etkilere yol açabilir.
Bu kullanma talimatının 3. Bölümünü dikkatlice okuyunuz.
Işın tedavisinden sonra cildinizle ilgili bir sorunla veya güneş yanığıyla karşılaştıysanız bu durumlar metotreksat tedavisinde tekrar ortaya çıkabilir (recall reaksiyonu).
Çocuklar, ergenler ve yaşlılar:
Doz talimatları hastanın vücut ağırlığına bağlıdır. 3 yaşından küçük çocuklarda kullanımı bu yaş grubundaki yetersiz deneyimden dolayı önerilmez.
METHOTREXAT “EBEWE” PFS tedavisindeki çocukların ve yaşlıların olası yan etkileri mümkün olduğunca erken tanılamak amacıyla oldukça yakın, tıbbi gözetim altında olmaları gerekir.
Yaşlı hastalarda doz, yaşla ilgili azalmış karaciğer ve böbrek fonksiyonlarından ve düşük folik asit seviyelerinden dolayı kısmen düşük olmalıdır.
METHOTREXAT “EBEWE” PFS sadece, ilgili hastalıkta METHOTREXAT “EBEWE” PFS tedavisi ile yeterli deneyime sahip doktorlar tarafından reçete edilmelidir.
METHOTREXAT “EBEWE” PFS tedavisi sırasında UV ışınlarına eş zamanlı maruz kalınırsa sedef hastalığından kaynaklanan cilt değişiklikleri kötüleşebilir.
Önerilen kontrol muayeneleri ve koruyucu önlemler:
METHOTREXAT “EBEWE” PFS düşük dozlarda kullanılsa bile ciddi yan etkilere yol açabilir. Bunları zamanında tespit etmek amacıyla doktorunuz sizi kontrol edecek ve laboratuvar testleri isteyecektir.
Tedaviye başlamadan önce:
Tedavi başlamadan önce doktorunuz kan testleri yapabilir ve ayrıca karaciğerinizin ve böbreklerinizin nasıl çalıştığını kontrol edebilir. Ayrıca göğüs röntgeniniz çekilebilir. Tedavi sırasında ve tedaviden sonra daha fazla test gerekebilir. Kan testleri için randevularınızı kaçırmayınız.
Eğer bu testlerden herhangi birinin sonucu anormalse, tedaviye ancak bütün değerler normale dönünce devam edilebilir.
Bu uyarılar, geçmişteki herhangi bir dönemde dahi olsa sizin için geçerliyse lütfen doktorunuza danışınız.
Olası yan etkileri nelerdir?
KÜB 4.8 · İstenmeyen etkilerBu belgede yan etki sıklıkları tablo sütunlarında verildiği için aşağıdaki listede sıklıklar eksik ya da başka bir etkinin yanında görünebilir; sıklıklar için KÜB belgesinin aslına bakınız.
Enfeksiyonlar ve enfestasyonlar Sepsis, bazı durumlarda ölümle sonuçlanabilen fırsatçı enfeksiyonlar, sitomegalovirüs kaynaklı enfeksiyonlar. Ayrıca nokardiyoz, histoplazma ve kriptokokus mantarı ve yaygın herpes simpleks oluşumları rapor edilmiştir. (Kist ve polipler de dahil olmak üzere) iyi huylu ve kötü huylu neoplazmalar Birkaç vakada metotreksat tedavisi durdurulduğunda gerileyen lenfoma oluşumu bildirilmiştir. Yakın zamanda yapılmış bir araştırmada metotreksat ile tedavinin lenfoma insidansını artırdığı kanıtlanama mıştır. Kan ve lenf sistemi hastalıkları Lökopeni, anemi, trombositopeni Pansitopeni, agranülositoz, hematopoez bozuklukları Megaloblastik anemi Şiddetli seyreden kemik iliği depresyonu, aplastik anemi. Lenfadenopati, lenfoproliferatif bozukluk (kısmen geri dönüşlü), eozinofili ve nötropeni. Hayatı tehdit eden komplikasyonlara ilişkin ilk belirtiler ateş, boğaz ağrısı, ağız ülseri, grip benzeri belirtiler, şiddetli yorgunluk, epistaksis ve ekimoz olabilir. Kan hücrelerinin sayısı önemli ölçüde düşerse, metotreksat kullanımı hemen durdurulmalıdır. Bağışıklık sistemi hastalıkları Alerjik reaksiyonlar, anafilaktik şok İmmun süpresyon, hipogammaglobulinemi, alerjik vaskülit Metabolizma ve beslenme hastalıkları Diabetes mellitus Psikiyatrik hastalıkları Depresyon Duygudurum değişiklikleri İnsomnia Sinir sistemi hastalıkları Baş ağrısı, bitkinlik, sersemleme Vertigo, konfüzyon, konvülsiyon Ağrı, ekstremitelerde kas zayıflığı veya parestezi, tat değişiklikleri (metalik tat), menenjizm (felç, kusma) ile seyreden akut aseptik menenjit Lökonsefal opati Göz hastalıkları Şiddetli görme bozuklukları Konjunktivit, retinopati Kardiyak hastalıkları Perikardiyal tamponad, perikardiyal effüzyon, perikardit Vasküler hastalıkları Vaskülit (şiddetli toksik semptom) Hipotansiyon, tromboembolik olaylar (arteriyel ve serebral tromboz, tromboflebit, bacakta derin ven trombozu, retinal ven trombozu, pulmoner emboli dahil) Solunum, göğüs bozuklukları ve mediastinal hastalıkları İnterstisyel alveolit / pnömoni nedeniyle pulmoner komplikasyonlar ve bunların sonucu ölüm vakaları (metotreksat tedavisinin dozu ve süresine bağlı olmaksızın). Tipik belirtileri genel hastalık hali, kuru ve balgamsız öksürük, nefes darlığından dinlenme sırasında dispneye kadar varan solunum güçlüğü, göğüs ağrısı ve ateş. Bu tür komplikasyonlar görüldüğü zaman metotreksat tedavisi derhal durdurulmalı ve bir enfeksiyonun olup olmadığından emin olunmalıdır Pulmoner fibrozis Farenjit, apne, öksürük gibi bronşiyal astım benzeri reaksiyonlar, dispne ve akciğer fonksiyon testlerinde patolojik değişiklikler Pneumocystis carinii pnömonisi ve diğer akciğer enfeksiyonları, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, plevral effüzyon (pnömoni dahil). Gastrointestinal hastalıkları Abdominal ağrı, stomatit, mide bulantısı, iştah kaybı, dispepsi, kusma, oral mukoza enflamasyonu ve ülseri (özellikle metotreksat uygulamasında n sonra ilk 2448 saat içerisinde) Diyare (özellikle metotreksat uygulamasından sonra ilk 24-48 saat içerisinde) Gastrointestinal ülserler ve kanama Enterit, melena, diş eti iltihabı, malabsorbsiyon Toksik megakolon, hematemez Hepato-bilier hastalıkları Karaciğer enzimlerinde yükselme (ALA, AST, alkalin fosfataz ve bilirubin) Karaciğer sirozu, hepatik fibröz ve karaciğer yağlanması (düzenli aralıklarda izlenen karaciğerle ilişkili enzimlerin normal değerlerine rağmen), serum albümininde düşüş Akut hepatit ve hepatoksisit e Kronik hepatitin reaktivasyonu, akut karaciğer yıkımı. Buna ek olarak, Herpes simplex hepatiti ve karaciğer yetmezliği gözlenmiştir. Deri ve deri altı doku hastalıkları Ekzantem, eritem, kaşıntı Işığa karşı hassasiyet, pigmentasyon artışı, saç dökülmesi, Herpes zoster, ürtiker, bozulmuş yara iyileşmesi, romatoid nodüllerde artış, ağrılı psöriyatik plak lezyonları Tırnaklarda pigmentasyon artışı, onikoliz, akne, peteşi, ekimoz, eritema multiforme, deride eritematöz kabarmalar Akut paronişi, füronküloz, telenjiyektazi, hidradenit (psöriyatik lezyonlar metotreksat ile eşzamanlı tedavi sırasında UV ışınlarından dolayı şiddetlenebilir. Ayrıca.4), şiddetli toksik belirtiler: vaskülit, herpetiform deri döküntüleri, Stevens-Johnson sendromu, toksik epidermal nekroliz (Lyell sendromu) Kas-iskelet bozukluklar, bağ doku ve kemik hastalıkları Antralji, miyalji, osteoporoz Stres kırığı Böbrek ve idrar yolu hastalıkları Mesane iltihabı ve ülserasyonu (muhtemelen hematüri), dizüri Böbrek yetmezliği, oligoüri, anüri, azotemi Proteinüri Üreme sistemi ve meme bozuklukları Vajinal ülser ve enflamasyon Oligospermi, mensturasyon bozukluğu Libido kaybı, impotens, vajinal akıntı, kısırlık, jinekomasti Genel bozukluklar ve uygulama bölgesine ilişkin hastalıkları Ateş, metotreksatın subkütan uygulanması iyi bölgesel tolerans gösterir. Şimdiye kadar sadece, tedavi seyri boyunca azalan hafif bölgesel deri reaksiyonları gözlenmiştir. Metotreksatın subkütan uygulaması iyi tolere edilir. Sadece, tedavi sırasında azalan hafif bölgesel deri reaksiyonları gözlenmiştir.
Hamilelikte kullanılır mı?
KT 2 · Hamilelikİlacı kullanmadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
METHOTREXAT “EBEWE” PFS'nin hamilelik döneminde uygulandığı takdirde ciddi doğum kusurlarına neden olabilir, doğmamış çocuklara zarar verebilir veya düşüklere neden olabilir ve gebe hastalara veya anne olmayı planlayan hastalara verilmemelidir. Bu nedenle, doğurganlık yaşında olan kadınlarda gebelik olasılığı, gebelik testi gibi, uygun yöntemlerle tedaviye başlamadan önce ortadan kaldırılmalıdır.
METHOTREXAT “EBEWE” PFS hamilelik süresince kullanılmamalıdır.
Çocuk sahibi olma potansiyeli olan kadın ve erkeklerin tedavi süresince ve tedaviden 6 ay sonrasına kadar etkin doğum kontrol yöntemi kullanmalıdırlar.
Tedavi sırasında gebe kalırsanız, tedavinin çocuk üzerindeki zararlı etkileri hakkında doktorunuz size tavsiyede bulunmalıdır.
Eğer gebe kalmayı planlıyorsanız, planlanan tedavi başlangıcından önce doktorunuza başvurmalısınız böylece doktorunuz sizi bir uzmana yönlendirebilir, çünkü metotreksat genotoksik olabilir yani ilaç, genetik mutasyona neden olabilir. Metotreksat, doğum kusurlarına neden olabilme olasılığıyla sperm ve yumurta üretimini etkileyebilir.
METHOTREXAT “EBEWE” PFS tedavisi gören bir erkek iseniz, tedaviden sonraki 6 aya kadar bebek sahibi olmamanız ve metotreksat erkek üreme yeteneğini etkileyebileceğinden dolayı tedavi öncesinde sperm koruma yöntemleriyle ilgili bilgi edinmeniz tavsiye edilir.
Tedaviniz sırasında hamile olduğunuzu fark ederseniz hemen doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
Emzirirken kullanılır mı?
KT 2 · Emzirmeİlacı kullanmadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışınız.
METHOTREXAT “EBEWE” PFS tedavisi boyunca emzirmeyiniz çünkü metotreksat anne sütüne geçmektedir. Emzirme döneminde metotreksat tedavisi çok gerekli ise, emzirme durdurulmalıdır.
Yardımcı maddeler hakkında önemli bilgiler
KT 2 · Yardımcı maddelerBu tıbbi ürün her dozunda 1 mmol'den (23 mg) daha az sodyum ihtiva eder; ancak bu dozda sodyuma bağlı herhangi bir yan etki beklenmez.
Doz bilgisi için resmî Kullanma Talimatı'na bakınız.
Resmî belgeler
KÜB sağlık meslek mensupları, KT hasta broşürüdür.
Methotrexat Ebewe Pfs 10 mg/1 mL muadilleri
Methotrexat Ebewe Pfs 10 mg/1 mL ile aynı etken maddeyi (metotreksat disodyum) içeren 6 eşdeğer ilaç bulunmaktadır.
Fiyat ve paketler
| Paket | Barkod | Fiyat | Birim fiyat |
|---|---|---|---|
| 1 adet | 8699516957537 | ||
| 4 adet | 8699516958176 |
Diğer dozlar, formlar ve ambalajlar
Kısa Ürün Bilgisi (KÜB) özeti
Terapötik endikasyonlar
KÜB 4.1 · Endikasyon“EBEWE” PFS : Yetişkin hastalardaki aktif romatoid artritte non-steroid antiinflamatuar ilaçlara (NSAİİ) cevabın yetersiz olduğu aktif juvenil idiopatik artritin (JİA) poliartritik formları, Konvansiyonel tedaviye yanıt vermeyen yetişkin hastalardaki şiddetli ve jeneralize psöriazis ve aktif psöriatik artritte, Tiyopürin tedavisine yanıt vermeyen veya toleransı olmayan yetişkin hastalarda hafif veya orta şiddetli Crohn hastalığının tedavisinde tek başına veya kortikosteroidler ile kombine olarak kullanımı endikedir.
Kontrendikasyonlar
KÜB 4.3 · Kontrendikasyonlar“EBEWE” PFS, aşağıdaki durumlarda kullanılmamalıdır: Metotreksat veya yardımcı maddelerden herhangi birine karşı aşırı duyarlılık, Karaciğer fonksiyon bozukluğu, Aşırı alkol kullanımı, Renal fonksiyon bozukluğu (kreatin klirensi 20 mL/dak'dan az,.2), Kemik iliğinde hipoplazi, lökopeni, trombositopeni veya önemli derecede anemi gibi önceden mevcut kan diskrazisi, İmmün yetersizlik Tüberküloz ve HIV gibi ciddi, akut veya kronik enfeksiyonlar, Ağız iltihabı, ağız boşluğu ülserleri ve bilinen aktif gastrointestinal ülserler, Gebelik ve laktasyon, Canlı aşılarla eş zamanlı olarak kullanımı.
Özel kullanım uyarıları ve önlemleri
KÜB 4.4 · Özel kullanım uyarıları ve önlemleriHastalar, tedavinin her gün değil haftada bir kez uygulanması gerektiği konusunda tam olarak bilgilendirilmelidir. Tedavi altındaki hastalar, olası toksik etki belirtileri veya advers reaksiyonların ortaya çıkarılması ve gecikmeksizin değerlendirilmesi bakımından uygun bir kontrole tabi tutulmalıdır. Bu yüzden “EBEWE” PFS sadece antimetabolitlerle tedavi konusunda bilgi ve tecrübesi olan doktorların denetimi altında uygulanmalıdır. Şiddetli ve hatta ölümcül toksik reaksiyon olasılığı dolayısıyla, hasta doktor tarafından riskler (toksisitenin erken işaretleri ve belirtileri dahil olmak üzere) ve tavsiye edilen güvenlilik ölçümleri hakkında tam olarak bilgilendirilmelidir. Hastalar, intoksikasyon belirtileri ile birlikte intoksikasyon semptomlarının takip eden gerekli gözetimleri (düzenli laboratuvar testleri dahil) konusunda derhal doktora başvurmalarının gerekliliği konusunda da bilgilendirilmedirler. 20 mg/haftayı aşan dozlar, özellikle kemik iliği baskılanması olmak üzere toksisitede belirgin artışa neden olur. Tedaviye ara verildiği sırada ya da ara verildikten kısa bir süre sonra, metotreksatın insanlarda fertilitede bozulma, sperm sayısında azalma, menstrüal bozukluk ve amenoreye yol açtığı bildirilmiştir. Buna ek olarak, metotreksat insanlarda embriyotoksisite, düşük ve fetal defekte neden olur. Bu yüzden üremeye etki eden olası riskler, çocuk sahibi olma potansiyeli olan erkek ve kadınlarla tartışılmalıdır. Metotreksat ile tedavi edilen erkeklerin tedavi sırasında ya da tedaviden en az 6 ay sonrasına kadar baba olmamaları tavsiye edilir. Metotreksat ile tedavi, spermatojenezde ciddi ve geri döndürülemez bozukluklara yol açtığından, tedaviye başlamadan önce erkekler spermlerini koruma ihtimali konusunda tavsiye almalıdır. Metotreksat tedavisi gören kanser hastalarında ensefalopati / lökoensefalopati raporlanmıştır ve onkolojik olmayan endikasyonlarda metotreksat tedavisi alanlarda bu durum dışlanamaz. Metotreksatın deri ve mukoza ile temasından kaçınılmalıdır. Kontaminasyon durumunda, ilgili kısımlar bol su ile durulanmalıdır. Önerilen kontrol muayeneleri ve koruyucu önlemler: Tedaviye başlamadan önce ya da tedaviye ara verildikten sonra tekrar başlarken: Lökosit formülü ve trombosit sayımı, karaciğer enzimleri, bilirubin, serum albümin, göğüs röntgeni ve böbrek fonksiyonu testleri ile birlikte tam kan sayımı. Klinik olarak bulgu varsa tüberküloz ile hepatit olasılığı kontrol edilmelidir. Tedavi sırasında (ilk iki hafta haftalık, sonraki ay her iki hafta, daha sonra sonraki 6 ay süresince hastadaki lökosit sayısına ve dayanıklılığına bağlı olarak en az ayda bir kere ve bundan sonra her üç ayda bir): Doz arttırılırken, izleme sıklığının da arttırılması düşünülmelidir. Özellikle yaşlı hastalarda toksisitenin erken belirtileri bakımından hastalar kısa aralıklarla incelenmelidir. 1. Mukozal değişiklikler açısından ağız boşluğunun ve boğazın incelenmesi. 2. Lökosit formülü ve trombosit sayımı ile birlikte tam kan sayımı. Metotreksatın neden olduğu hematopoietik baskılanma, bilinen güvenilir dozlarda ve birden bire ortaya çıkabilir. Lökosit ya da trombosit düzeyinde anlamlı bir düşüş olması durumunda, tedavi derhal sonlandırılmalı ve uygun bir destekleyici tedaviye başlanmalıdır. Hastalardan, enfeksiyon ile ilgili tüm belirti ve semptomları bildirmeleri istenmelidir. Eş zamanlı olarak hematotoksik ilaçları (örn. leflunomid) kullanan hastalarda kan sayımı ve trombositler yakından izlenmelidir. Metotreksatla uzun dönemli tedavi sırasında kemik iliği biyopsileri alınmalıdır. Karaciğer fonksiyon testleri: Karaciğer toksisitesi başlangıcına özellikle dikkat edilmelidir. Karaciğer fonksiyon testlerinde ya da karaciğer biyopsilerinde normal dışı bir durum olan ya da tedavi sırasında bu durumların geliştiği hastalarda tedaviye başlanmamalı veya tedavi sonlandırılmalıdır. Bu tip anormallikler iki hafta içinde normale döner ve ardından doktorun kararı ile tedaviye devam edilebilir. Transaminazda standardın iki ila üç katına varan geçici artışlar hastaların %13-20’sinde bildirilmiştir. Karaciğerle ilişkili enzimlerde inatçı anomaliler ve/veya serum albüminde düşüş ciddi karaciğer toksisitesinin belirtisi olabilir. Enzim tanıları morfolojik olarak belirlenebilen karaciğer toksisitesinin gelişimi için herhangi bir güvenilir tahmine izin vermez, bir başka deyişle normal transaminaz durumlarında bile, hepatik fibrozis sadece histolojik olarak tanımlanabilir ya da daha nadiren hepatosiroz da bulunabilir. Romatolojik endikasyonlarda, hepatotoksisitenin izlenmesi için karaciğer biyopsisi yapılmasını destekleyen kanıt bulunmamaktadır. Psöriyazisli hastalarda tedaviden önce ya da tedavi sırasında karaciğer biyopsi yapılma gerekliliği tartışmalı bir konudur. Birbirini izleyen karaciğer kimya testlerinin mi yoksa tip III kolajen propeptidinin mi karaciğer toksisitesini yeterli ölçüde saptayabildiği daha fazla araştırmayla ortaya konulmalıdır. Bu değerlendirmede; risk faktörü taşımayan hastalar ile risk faktörü olan, örneğin daha önce aşırı alkol tüketen, karaciğer enzimlerinde sürekli artış olan, karaciğer hastalığı öyküsü olan, ailesinde kalıtsal karaciğer bozuklukları öyküsü olan, diyabeti olan, obez ve daha önce hepatotoksik ilaç veya kimyasallar ile uzun süreli ya da 1.5 g ya da daha fazla kümülatif dozluk metotreksat tedavisine maruz kalmış hastalar ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Karaciğer ile ilişkili enzimlerde sürekli artış olması durumunda dozun düşürülmesi ya da tedavinin sonlandırılması düşünülmelidir. Metotreksat tedavisi sırasında açıkça gerekli olmadığı sürece, karaciğer üzerindeki olası toksik etkileri nedeniyle ilave hepatotoksik ilaçlar verilmemeli ve alkol tüketilmemeli veya büyük oranda azaltılmalıdır. Eş zamanlı olarak diğer hepatotoksik ilaçları (örn. leflunomid) kullanan hastalarda karaciğer enzimleri yakından izlenmelidir. Bu durum eş zamanlı hematotoksik ilaçların uygulandığı hastalarda da geçerlidir. Metotreksat tedavisi sırasında transaminazlardaki aralıklı artışın olmadığı izole olgularda hepatosiroz geliştiği için insüline bağımlı şeker hastalarında daha dikkatli olunmalıdır. 3. Böbrek fonksiyonu testleri ve idrar analizi yoluyla böbrek fonksiyonu izlenmelidir. Serum kreatinin artarsa, doz azaltılmalıdır. 2 mg/dl’nin üzerindeki serum kreatinin değerlerinde metotreksat ile tedavi yapılmamalıdır. Metotreksat büyük oranda böbrek yoluyla atıldığından, böbrek bozukluğunda advers olaylarla sonuçlanabilecek yüksek konsantrasyonlara ulaşabilir. Böbrek bozukluğu olası olgularda (örn. yaşlı hastalarda), yakın izleme yapılmalıdır. Bu durum özellikle metotreksat atılımını etkileyen, böbrek hasarına neden olan (örn. nonsteroidal anti-inflamatuvar ilaçlar) ya da hematopoietik bozukluklara yol açması olası tıbbi ürünler eş zamanlı uygulandığında geçerlidir. Sınırlı sayıda olsa bile böbrek bozukluğuna dair risk faktörlerinin olması durumunda eş zamanlı non-steroidal antiflojistik uygulama tavsiye edilmez. Ayrıca dehidratasyon da metotreksatın toksisitesini arttırabilir. 4. Solunum sistemi: Akciğer fonksiyon bozukluğu bakımından hasta sorgulanmalı ve gerekiyorsa akciğer fonksiyon testi yapılmalıdır. Sıklıkla kan eozinofilisiyle ilişkili akut ya da kronik intertisyel pnömoni oluşabilir ve ölümler bildirilmiştir. Semptomlar tipik olarak solunum güçlüğü, öksürük (özellikle kuru, balgamsız öksürük), göğüs ağrısı ve ateşi içerir, bu semptomlar için hastalar her bir takip vizitesinde izlenmelidir. Hastalar, pnömoni riski konusunda bilgilendirilmeli, ayrıca hastalara devam eden solunum güçlüğü ya da öksürük oluşursa hemen bir doktorla iletişime geçmeleri konusunda tavsiyede bulunulmalıdır. Metotreksat akciğer semptomları olan hastalara uygulanmamalıdır ve enfeksiyon ve tümör olasılığını elemek için kapsamlı bir inceleme (göğüs röntgeni dahil olmak üzere) yapılmalıdır. Eğer metotreksatın akciğer hastalığına neden olduğundan şüpheleniliyorsa kortikosteroid tedavisi başlatılmalı ve metotreksat tedavisine yeniden başlanılmamalıdır. Metotreksatın neden olduğu akciğer hastalıkları her zaman tamamen geri döndürülebilir değildir. Pulmoner semptomlar, hızla tanı konulmasını ve metotreksat tedavisinin kesilmesini gerektirir. Metotreksattan kaynaklanan pnömoni gibi akciğer hastalıkları tedavinin herhangi bir zamanında aniden başlayabilir, her zaman geri döndürülebilir değildir ve şimdiye kadar tüm dozlarda bildirilmiştir (7.5 mg/hafta düşük dozlar dahil). Metotreksat tedavisi sırasında ölümcül bir seyir alabilen Pneumocystis carinii pnömonisi de dahil fırsatçı enfeksiyon oluşabilir. Eğer bir hasta akciğerle ilgili semptomlar gösterirse Pneumocystis carinii pnömonisi ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır. Akciğer fonksiyonu bozuk hastalarda özel dikkat gereklidir. İnaktif, kronik enfeksiyonların (örn. herpes zoster, tüberküloz, hepatit B veya C) varlığında, olası aktivasyona karşı dikkatli olunmalıdır. 5. Metotreksat, bağışıklık sistemi üzerindeki etkisine göre, aşılara verilen yanıtı bozabilir ve immünolojik testlerin sonuçlarını etkileyebilir. Canlı aşılar ile aşılama metotreksat kullanımı sırasında yapılmamalıdır. 6. Düşük doz metotreksat alan hastalarda malign lenfomalar oluşabilir; bu durumda metotreksat kullanımı sonlandırılmalıdır. Lenfomalar kendiliğinden gerilemezse, sitotoksik tedavinin başlatılması gerekir. Karın boşluğunda (“üçüncü alan”) patolojik olarak sıvı biriken veya plevral efüzyonlu hastalarda metotreksatın plazma eliminasyon yarı ömrü uzar. Plevral efüzyonlar ve assitler metotreksat tedavisine başlamadan önce boşaltılmalıdır. Emesis, diyare, stomatit gibi su kaybına neden olan koşullar yüksek ajan seviyelerinden dolayı metotreksat toksisitesini artırabilir. Böyle durumlarda semptomlar ortadan kalkana kadar metotreksat kullanımına ara verilmelidir. Tedaviden sonraki 48 saat içinde olası artmış metotreksat seviyelerine sahip hastaları tanılamak önemlidir, aksi takdirde metotreksat toksisitesi geri döndürülemeyebilir…
İstenmeyen etkiler
KÜB 4.8 · İstenmeyen etkilerBu belgede yan etki sıklıkları tablo sütunlarında verildiği için aşağıdaki listede sıklıklar eksik ya da başka bir etkinin yanında görünebilir; sıklıklar için KÜB belgesinin aslına bakınız.
Enfeksiyonlar ve enfestasyonlar Sepsis, bazı durumlarda ölümle sonuçlanabilen fırsatçı enfeksiyonlar, sitomegalovirüs kaynaklı enfeksiyonlar. Ayrıca nokardiyoz, histoplazma ve kriptokokus mantarı ve yaygın herpes simpleks oluşumları rapor edilmiştir. (Kist ve polipler de dahil olmak üzere) iyi huylu ve kötü huylu neoplazmalar Birkaç vakada metotreksat tedavisi durdurulduğunda gerileyen lenfoma oluşumu bildirilmiştir. Yakın zamanda yapılmış bir araştırmada metotreksat ile tedavinin lenfoma insidansını artırdığı kanıtlanama mıştır. Kan ve lenf sistemi hastalıkları Lökopeni, anemi, trombositopeni Pansitopeni, agranülositoz, hematopoez bozuklukları Megaloblastik anemi Şiddetli seyreden kemik iliği depresyonu, aplastik anemi. Lenfadenopati, lenfoproliferatif bozukluk (kısmen geri dönüşlü), eozinofili ve nötropeni. Hayatı tehdit eden komplikasyonlara ilişkin ilk belirtiler ateş, boğaz ağrısı, ağız ülseri, grip benzeri belirtiler, şiddetli yorgunluk, epistaksis ve ekimoz olabilir. Kan hücrelerinin sayısı önemli ölçüde düşerse, metotreksat kullanımı hemen durdurulmalıdır. Bağışıklık sistemi hastalıkları Alerjik reaksiyonlar, anafilaktik şok İmmun süpresyon, hipogammaglobulinemi, alerjik vaskülit Metabolizma ve beslenme hastalıkları Diabetes mellitus Psikiyatrik hastalıkları Depresyon Duygudurum değişiklikleri İnsomnia Sinir sistemi hastalıkları Baş ağrısı, bitkinlik, sersemleme Vertigo, konfüzyon, konvülsiyon Ağrı, ekstremitelerde kas zayıflığı veya parestezi, tat değişiklikleri (metalik tat), menenjizm (felç, kusma) ile seyreden akut aseptik menenjit Lökonsefal opati Göz hastalıkları Şiddetli görme bozuklukları Konjunktivit, retinopati Kardiyak hastalıkları Perikardiyal tamponad, perikardiyal effüzyon, perikardit Vasküler hastalıkları Vaskülit (şiddetli toksik semptom) Hipotansiyon, tromboembolik olaylar (arteriyel ve serebral tromboz, tromboflebit, bacakta derin ven trombozu, retinal ven trombozu, pulmoner emboli dahil) Solunum, göğüs bozuklukları ve mediastinal hastalıkları İnterstisyel alveolit / pnömoni nedeniyle pulmoner komplikasyonlar ve bunların sonucu ölüm vakaları (metotreksat tedavisinin dozu ve süresine bağlı olmaksızın). Tipik belirtileri genel hastalık hali, kuru ve balgamsız öksürük, nefes darlığından dinlenme sırasında dispneye kadar varan solunum güçlüğü, göğüs ağrısı ve ateş. Bu tür komplikasyonlar görüldüğü zaman metotreksat tedavisi derhal durdurulmalı ve bir enfeksiyonun olup olmadığından emin olunmalıdır Pulmoner fibrozis Farenjit, apne, öksürük gibi bronşiyal astım benzeri reaksiyonlar, dispne ve akciğer fonksiyon testlerinde patolojik değişiklikler Pneumocystis carinii pnömonisi ve diğer akciğer enfeksiyonları, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, plevral effüzyon (pnömoni dahil). Gastrointestinal hastalıkları Abdominal ağrı, stomatit, mide bulantısı, iştah kaybı, dispepsi, kusma, oral mukoza enflamasyonu ve ülseri (özellikle metotreksat uygulamasında n sonra ilk 2448 saat içerisinde) Diyare (özellikle metotreksat uygulamasından sonra ilk 24-48 saat içerisinde) Gastrointestinal ülserler ve kanama Enterit, melena, diş eti iltihabı, malabsorbsiyon Toksik megakolon, hematemez Hepato-bilier hastalıkları Karaciğer enzimlerinde yükselme (ALA, AST, alkalin fosfataz ve bilirubin) Karaciğer sirozu, hepatik fibröz ve karaciğer yağlanması (düzenli aralıklarda izlenen karaciğerle ilişkili enzimlerin normal değerlerine rağmen), serum albümininde düşüş Akut hepatit ve hepatoksisit e Kronik hepatitin reaktivasyonu, akut karaciğer yıkımı. Buna ek olarak, Herpes simplex hepatiti ve karaciğer yetmezliği gözlenmiştir. Deri ve deri altı doku hastalıkları Ekzantem, eritem, kaşıntı Işığa karşı hassasiyet, pigmentasyon artışı, saç dökülmesi, Herpes zoster, ürtiker, bozulmuş yara iyileşmesi, romatoid nodüllerde artış, ağrılı psöriyatik plak lezyonları Tırnaklarda pigmentasyon artışı, onikoliz, akne, peteşi, ekimoz, eritema multiforme, deride eritematöz kabarmalar Akut paronişi, füronküloz, telenjiyektazi, hidradenit (psöriyatik lezyonlar metotreksat ile eşzamanlı tedavi sırasında UV ışınlarından dolayı şiddetlenebilir. Ayrıca.4), şiddetli toksik belirtiler: vaskülit, herpetiform deri döküntüleri, Stevens-Johnson sendromu, toksik epidermal nekroliz (Lyell sendromu) Kas-iskelet bozukluklar, bağ doku ve kemik hastalıkları Antralji, miyalji, osteoporoz Stres kırığı Böbrek ve idrar yolu hastalıkları Mesane iltihabı ve ülserasyonu (muhtemelen hematüri), dizüri Böbrek yetmezliği, oligoüri, anüri, azotemi Proteinüri Üreme sistemi ve meme bozuklukları Vajinal ülser ve enflamasyon Oligospermi, mensturasyon bozukluğu Libido kaybı, impotens, vajinal akıntı, kısırlık, jinekomasti Genel bozukluklar ve uygulama bölgesine ilişkin hastalıkları Ateş, metotreksatın subkütan uygulanması iyi bölgesel tolerans gösterir. Şimdiye kadar sadece, tedavi seyri boyunca azalan hafif bölgesel deri reaksiyonları gözlenmiştir. Metotreksatın subkütan uygulaması iyi tolere edilir. Sadece, tedavi sırasında azalan hafif bölgesel deri reaksiyonları gözlenmiştir.
Doz ve pozoloji bilgisi için resmî KÜB belgesine bakınız.